Allerheiligen en Allerzielen

Het komt niet zo vaak voor dat christelijke feestdagen zo dicht op elkaar vallen. Feestdagen die ook zo verschillend van karakter zijn. Feest en herdenking; kan dat samen?

 

Allerheiligen

Eerst wat algemene kennis:  (Sollemnitas Omnium Sanctorum in het Latijn) is een christelijk feest dat op 1 november valt en gevierd wordt onder katholieken en angelicanen. In de Katholieke Kerk is het een hoogfeest. Ook de Oosters-orthodoxse kerk kent het feest, maar op de eerste zondag na Pinksteren, mogelijk in navolging van de Lemuria, gevierd op 13 mei. De feestdag viert de nagedachtenis aan alle heiligen en martelaren.

allerheiligen250Men zou kunnen denken dat op Allerheiligen alle heiligen herdacht worden die gedurende het jaar geen eigen feestdag kennen, maar dat is feitelijk onjuist.  Alle heiligverklaarde personen worden die dag verheerlijkt en populair vertaald ‘in het zonnetje’ gezet. Misschien omdat het aantal zo groot is, is de belangstelling voor het feest al jaren tanende in tegenstelling tot de ons omringende landen.

Allerheiligen is een nationale feestdag in vele landen, waaronder Andorra, België, Frankrijk, Hongarije, Italië, Kroatië,Liechtenstein, Litouwen, Luxemburg, Monaco, Oostenrijk, Polen, Portugal, San Marino. Slovakije, Slovenië, Spanje en delen van Duitsland en Zwitserland. In Zweden en Finland wordt Allerheiligen gevierd op de zaterdag tussen 31 oktober en 6 november.

In Nederland werd deze vrije dag door kardinaal  Alfrink al in 1968 verplaatst naar de eerste zondag na 1 november. In onze regio wordt in geen enkele kern het Allerheiligenfeest op de dag zelf gevierd of herdacht.

In de beeldende kunst is Allerheiligen een voorstelling van heiligen om de Drieëeenheid, volgens de tekst in Openbaring 5 en 7. Het bekende schilderij Aanbidding van de Drie-eenheid door de Civitas Dei van Albrecht Dürer bevindt zich in het Kunsthistorisch Museum te Wenen. Bovenstaande afbeelding is echter van Fra Angelico en hangt in Londen.

ALLERZIELENallerzielen-kerkhof

Allerzielen is een gedenkdag uit de westerse rooms-katholieke traditie. Het wordt gevierd op 2 november, de dag na Allerheiligen, waarmee deze dag nauw verbonden is. Met Allerzielen worden de overledenen herdacht en wordt een requiemmis opgedragen. De nabestaanden plaatsen bloemen op het graf. In veel parochies is het gebruikelijk dat als er een parochiaan uit de kerk wordt begraven er een kruisje wordt opgehangen met daarop de naam van de overledene. Op de eerstvolgende Allerzielen komt de familie van de overledene naar de mis om het kruisje in ontvangst te nemen. Allerzielen is een dag om speciaal te bidden voor alle zielen die nog niet in de hemel zijn, maar in het vagevuur.

Allerzielen stamt uit de benedictijner kloostertraditie van Cluny, waar Odilo van Cluny het in 998 voor het eerst liet vieren. In de 13e eeuw  kreeg het de naam Allerzielen

Het is echter ook aannemelijk dat men tijdens de kerstening van Europa het feest van Allerheiligen is gaan vieren rond de periode van een oorspronkelijk heidens feest Samhain dat ter nagedachtenis van de doden werd gehouden.

In veel parochiekernen in onze regio worden speciale herdenkingsdiensten gehouden op 2 november. De dagen voor Allerzielen worden grafstenen en rustplaatsen netjes verzorgd en worden bloemen ( bij uitstek chrysanten) op de graven geplaatst.

Bron: Wikipedia                              Richard Gielens.