Zorg voor zieken

Goede zorg voor zieken en ouderen is van groot belang. Artsen en verpleegkundigen en nog vele anderen zetten zich hier voor in. Ook ouders, kinderen en andere familieleden zetten zich in voor zieken en ouderen. Dikwijls wordt deze zorg gedragen door levens- of geloofsovertuiging. Er wordt vanuit de kerken veel werk gemaakt van deze zorg door vertegenwoordigers van de parochie: de vele vrijwilligers en niet in het minst de pastor.

Van belang bij deze zorg, dit pastoraat, is dat mensen zorg tonen voor de zieke of de oudere mensen in de parochie. Met die zorg willen we ook teken zijn van Jezus Christus die we ook wel “leidsman ten leven” noemen. Deze zorg kan blijken uit het meeleven met de zieke of oudere mens. Ook kan die zorg vorm krijgen in schriftlezing, in gebed, in verkondiging, in symbolische gebaren en in rituelen. De ziekensacramenten nemen hierbij vanouds een bijzondere plaats in.

De ziekensacramenten liggen in het verlengde van de persoonlijke zorg en belangstelling voor mensen. Als we spreken over de ziekensacramenten, dan hebben we het over de sacramenten van de ziekenzalving, van boete en vergeving en van de ziekencommunie.

Ziekenzalving en ziekenzegening

In de ziekenzalving is het sacrament van boete en vergeving opgenomen; daarom is alleen de priester bevoegd de ziekenzalving toe te dienen. Hij zal daarbij oog hebben voor hen die al betrokken zijn bij de zorg voor de zieke of oudere mens: voor de vrijwillig(st)ers die regelmatig de zieke bezochten en de communie thuisbrachten en met name voor zijn collega pastoraal werk(st)er die de zieke begeleidt. Hij/zij kan een belangrijke rol spelen in dit hele gebeuren.

De ziekencommunie noemen we in stervensgevaar het “viaticum” of de heilige teerspijze. Het is het sacrament dat meegegeven wordt als kracht voor onderweg (vandaar ‘viaticum’, van ‘via’, weg). De katholieke kerk hecht daar grote waarde aan. Ook als er geen priester aanwezig kan zijn als iemand stervende is, kan door het sacrament van de communie op passende wijze inhoud gegeven worden aan de zorg van de kerk.

Bij de ziekenzegening gaat de pastorale werk(st)er aan het ziekbed voor in gebed, verzorgt de schriftlezing, reikt de communie uit en spreekt een zegengebed, waarmee hij/zij God om kracht vraagt voor deze zieke en lijdende mens en voor de mensen die rondom deze zieke staan. Als mensen per se prijs stellen op de ziekenzalving zal de pastor die de zieke bijstaat, proberen een priester-pastor te bereiken. Dat zal niet altijd mogelijk zijn op korte termijn. Wellicht gaan we ontdekken dat er meerdere wijzen zijn om inhoud te geven aan ziekenzorg vanuit de kerk. Gezamenlijke zorg in het pastoraat is daarmee gediend.

Niet uitstellen

Het is aan te bevelen om het verzoek voor een ziekenzalving of ziekenzegening niet uit te stellen tot het laatste moment. De zieke zelf is erbij gebaat, dat hij of zij bewust kan deelnemen aan de ziekenzalving/-zegening. Deze is immers bedoeld om juist in deze moeilijke omstandigheden kracht en houvast te geven. Precies daardoor kan de zieke iets ervaren van Gods genade.

Daarom is het van belang – zeker als in de geloofsgemeenschap de omstandigheden van de zieke niet of weinig bekend zijn – dat u al tijdig contact opneemt met het Pastoraal Centrum of met het secretariaat van uw parochiekern. Er kan dan actie ondernomen worden om een van de pastors in contact te brengen met de zieke en zijn of haar familie.